س : 127 - اين جانب در طول حيات پدرم مكرّرا به ايشان تأكيد مىكردم كه اگر احيانا ديونى را در زمينهء واجبات خويش دارد تماما أداء نمايد ، ولى پدرم ادّعاء داشتند كه هيچ گونه دينى از اين بابت ندارند . البتّه من از واجب الحجّ بودن ايشان آگاهى داشتم و از طرفى از نوع مرض ايشان هم آگاه بودم كه از نوع سرطان و غير قابل علاج است ، به همين دليل در اواخر حيات ايشان دوباره موضوع را با پدرم در ميان گذاشتم ولى همان جواب قبلى را دريافت نمودم . از طرفى بعد از پدرم هيچ گونه ارثى از ايشان به بنده تعلّق نگرفته است مگر شش من زمين و آب ( كه دو برابر همان مقدار - و شايد هم بيشتر - در طول حيات خويش با قيد كردن در قبالهء عقد به خانم برادرم منتقل كرده‌اند ، و به خاطر اين كه اين باعث ناراحتى من نگردد مقدار مذكور را به من منتقل نموده‌اند ) و بقيّهء ما يملك ايشان ( از قبيل پول ، زمين ، آب ، گوسفند ، گاو و هرچه موجودى داشتند ) بنابر وصيّت پدرم به مادرم منتقل شده . لطفا اين جانب را راهنمائى كنيد كه آيا مىتوانم از إرثيّهء منتقلهء به مادرم براى اداء دين پدرم استفاده كنم يا نه ؟ و با توجّه به اينكه من پسر بزرگ خانواده هستم آيا اصلا ديون پدرم به اين جانب تعلّق مىگيرد ؟ ج - بر ورثه واجب نيست از مال خودشان دين متوفّى را بپردازند ، ولى اگر دينى بر عهدهء ميّت باشد و مال از او باقى مانده باشد بايد دين را ( كه يكى از آنها حجّ واجب است ) از آن مال أداء نموده و اگر پدر شما در زمان حيات تمليك به مادرتان نكرده بلكه وصيّت نموده ، بايد أوّلا ديون مالى او را أداء نمود و بعد وصيّت او در ثلث باقى نافذ و بقيّه بين ورثه تقسيم مىشود .